Αναζήτηση

Μάρμαρα

Ιστορία

Τα Μάρμαρα βρίσκονται στην ανατολική πλευρά της Πάρου. Από το 1958 που αριθμούσε 345 κατοίκους, σήμερα έχει 552 κατοίκους. Αποτελεί την έδρα του δημοτικού διαμερίσματος Αρχιλόχου, τιμής ένεκεν του Πάριου αρχαίου λυρικού ποιητή Αρχίλοχου (που έζησε τον 7ο αιώνα π.Χ.). Στα Μάρμαρα το 1735 γεννήθηκε ο Νικόλαος Μαυρογένης, Ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας, από εύπορη αριστοκρατική οικογένεια του νησιού. Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας υπήρξε έδρα χωρεπισκόπου. Στο νοτιοανατολικό μέρος του χωριού σώζεται τμήμα του από τη μεσαιωνική εποχή. Χαρακτηριστικά του αποτελούν οι στενοί δρόμοι με τα βόλτα (τόξα) και οι εκκλησίες, που οι περισσότερες υπάρχουν από το 17ο αιώνα.

Το όνομα του χωριού προέρχεται είτε από τα μάρμαρα, τα οποία οι κάτοικοι συνήθιζαν να τοποθετούν γύρω από τα παράθυρα και τις εξώθυρες, είτε από το μεγάλο αριθμό μαρμάρων διασκορπισμένων γύρω από το χωριό. Οι κάτοικοί του το ονόμαζαν Αρχοντοχώρι, από τα αρχοντικά σπίτια που υπήρχαν σε αυτό. Στο κάτω μέρος του χωριού υπάρχουν μαρμάρινες γούρνες οι οποίες είναι κατασκευασμένες από τμήματα κιόνων από παριανό μάρμαρο προερχόμενα πιθανόν από κάποιο αρχαιοελληνικό ναό που υπήρχε στην περιοχή. Στη μεταγενέστερη εποχή χρησιμοποιήθηκαν από τις νοικοκυρές του χωριού για το καθαρισμό των ενδυμάτων τους. Το νερό το αντλούσαν από πηγάδι που υπήρχε πλησίον τους.

Αξιόλογες εκκλησίες είναι ο Μητροπολιτικός ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου με ξυλόγλυπτο τέμπλο και τάφο του 17ου αιώνα, ο Άγιος Σάββας με το επιβλητικό καμπαναριό του 1606, η μονή του Παντοκράτορα, οι Άγιοι Ανάργυροι, ο Άγιος Κωνσταντίνος, η Αγία Βαρβάρα, ο Άγιος Ιωάννης, ο ναός της Μεταμορφώσεως του Χριστού, η Αγία Μαρίνα και άλλες. Στολίδι του χωριού είναι ο Ιερός Ναός της Πέρα Παναγιάς ή Παναγιάς Μαρμαριανής του 17ου αιώνα, υπέροχο δείγμα αιγαιοπελαγίτικης αρχιτεκτονικής που γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου και είναι αφιερωμένος στο γενέσιον της Θεοτόκου. Στην είσοδο του χωριού από τη δυτική πλευρά συναντάμε το ναό των Ταξιαρχών (17ος αιώνας), που υπήρξε και μονή. Ερείπια, λίγο πιο πέρα από το ναό των Ταξιαρχών, επιβεβαιώνουν το γεγονός, καθώς και η επιγραφή στην εικόνα των Ταξιαρχών, στην οποία αναγράφεται «Μάρκου κτήτορος της ιεράς μονής». Λίγο πιο πάνω ακολουθούν οι ανεμόμυλοι όπου οι κάτοικοι άλεθαν τα σιτηρά τους. Από αυτούς σήμερα σώζονται τρεις. Και οι τρεις έχουν ανακαινιστεί και μετατραπεί σε οικίες. Όλες οι εκκλησίες είναι χτισμένες από μέλη αρχαίων ναών της περιοχής. Αναλυτικά:

  • Ο ενοριακός ναός κοιμήσεως της Θεοτόκου: Πρόκειται για δίκλιτη καμαροσκέπαστη βασιλική του 17ου αιώνα. Αξιοπρόσεκτο είναι το οικόσημο (λιοντάρι που κρατεί σκήπτρο) των Σομμαρίπα (ενετική οικογένεια εγκατεστημένη στο κάστρο του Αγίου Αντωνίου) κάτω από το κεντρικό καμπαναριό και το μαρμάρινο μνημείο του Αρχολέου (ηγουμένου της μονής του Αγίου Αντωνίου) που βρίσκεται πάνω σε αυτό. Πάνω από την προαύλια είσοδο υπάρχει ένας σταυρός με ένα περιστέρι που κοιτά προς τα κάτω, τύπος της ακεραιότητας των χριστιανών. Αξιόλογο κειμήλιο του ναού είναι ο επιτάφιός του (18ος αιώνας).
 Αξίζει να αναφέρουμε ότι δυτικά του ναού σώζεται σε άριστα διατηρημένη κατάσταση κτίσμα της ίδιας εποχής. Σε αυτό στεγαζόταν δικαστήρια, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των προγόνων μας. Τα νεότερα χρόνια λειτούργησε ως τηλεφωνείο, ενώ στις μέρες μας ως κατοικία.
  • Ο ναός του Αγίου Σάββα: Αποτελεί κτίσμα του 17ου αιώνα. Αρχικά ήταν μονή και μαζί με τη μονή του Παντοκράτορος Χριστού (18ου αιώνα) αποτελούσαν μετόχια της μονής του Αγίου Αντωνίου του Κεφάλου. Το καμπαναριό του κατασκευασμένο από πωρόλιθο (που έφερναν από την Κίμωλο) χρονολογείται μεταξύ του 1609 και του 1616.
  • Ο ναός της Πέρας Παναγιάς: Ονομασία που έλκεται από την τοποθεσία της στο κάτω άκρο (NA) του χωριού, τιμά τη γέννηση της Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου) και τον Άγιο Νικόλαο. Πρόκειται για δίκλιτη καμαροσκέπαστη βασιλική, κτίσμα του 17ου αιώνα. Το καμπαναριό της είναι από τα πιο περίτεχνα της Πάρου. Ο ναός αυτός προκαλεί ιδιαίτερο ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Εκδηλώσεις

Αν βρεθείτε στον Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην καρδιά του χωριού τη Μεγάλη Παρασκευή θα νιώσετε την συγκίνηση να σας πλημμυρίζει. Η κατανυκτική περιφορά του επιταφίου μέσα από τα στενά δρομάκια του χωριού ξεδιπλώνει τις ημέρες των παθών του Χριστού. Οι αναπαραστάσεις που αναβιώνουν στη μνήμη μας, όπως ο μυστικός δείπνος, η πορεία προς το Γολγοθά, η Σταύρωση του Ιησού κ.λπ. γίνονται με μεγάλο σεβασμό προς τις γραφές από νέους και νέες του χωριού. Στις 17 Ιουλίου, της Αγίας Μαρίνας, καθώς και στις 8 Σεπτεμβρίου, ανήμερα της γιορτής της Πέρα Παναγιάς, γίνονται διάφορες εορταστικές εκδηλώσεις στο χωριό.

Τα Μάρμαρα σήμερα

Πέρα από τα Μάρμαρα απλώνεται ο κάμπος των Μαρμάρων, η πιο εύφορη περιοχή αγροτικής παραγωγής της Πάρου, η οποία ήταν κάποτε ένας απέραντος ελαιώνας που κάηκε από τους Ενετούς. Μέχρι την παραλία του Μώλου βρίσκονται τα λιβάδια, μικρά περιφραγμένα περιβόλια, από καλαμιές και λυγαριές. Στο χωριό λειτουργούν, παιδικός σταθμός, νηπιαγωγείο, γυμνάσιο, αγροτικό ιατρείο, ιατρείο ομοιοπαθητικής, ταχυδρομείο, καφενεία και καφετέρια, ψητοπωλείο, φούρνος, καθαριστήριο, γυμναστήριο, κρεοπωλείο, μίνι μάρκετ και φαρμακείο. Περνώντας από τα Μάρμαρα και τον κάμπο των Μαρμάρων, ανατολικά του χωριού, συναντάμε τις παραλίες του Μώλου, του Καλόγερου, των Τσουκαλιών, των Γλυφάδων και του Άργιακα.